Sekcja Higieny Żywności, Żywienia i Przedmiotów Użytku

Sekcja Higieny Żywności i Żywienia sprawuje nadzór, w zakresie kontroli przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne dotyczące:

  • zakładów produkujących żywność,
  • obiektów obrotu środkami spożywczymi,
  • zakładów żywienia zbiorowego,
  • miejsc produkcji i obrotu przedmiotami użytku, materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością, kosmetykami oraz innymi wyrobami mogącymi mieć wpływ na zdrowie ludzi,
  • pobieranie próbek środków spożywczych, materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością do badań laboratoryjnych w warunkach urzędowej kontroli i monitoringu, w celu sprawowania przestrzegania przez przedsiębiorców kryteriów bezpieczeństwa żywności, w tym m. in. w zakresie:

     - stosowania substancji dodatkowych i aromatów,

     - poziomów substancji zanieczyszczających,

     - pozostałości pestycydów,

     - warunków napromieniowania żywności,

     - cech organoleptycznych.

  • podejmowanie działań, dotyczących powiadomień o niebezpiecznej żywności, o niebezpiecznych materiałach i wyrobach przeznaczonych do kontaktu z żywnością, w ramach system wczesnego ostrzegania o niebezpiecznych produktach żywnościowych i środkach żywienia zwierząt – RASFF,
  • podejmowanie działań, mających na celu wycofanie z obrotu produktów kosmetycznych, stwarzających zagrożenie dla zdrowia lub życia konsumentów, w ramach systemu RAPEX.

Pracownicy Sekcji biorą również udział  w kontrolach sanitarnych związanych z:

  • wydaniem decyzji  zatwierdzających obiekty żywnościowo-żywieniowe do prowadzenie działalności,
  • wydaniem decyzji  zatwierdzających obiekty żywnościowo-żywieniowe do prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych,
  • wydaniem decyzji  zatwierdzających środki transportu do przewozu żywności,
  • wydaniem decyzji  zatwierdzających środki transportu w zakresie handlu obwoźnego,
  • interwencjami konsumentów,
  • przeprowadzane również kontrole sanitarne w miejscach docelowego przeznaczenia żywności lub miejscach eksportu, dozwolonej substancji dodatkowej oraz substancji pomagających w przetwarzaniu żywności pochodzenia niezwierzęcego oraz materiałów lub wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością, przewożonych lub przywożonych z państw niebędących członkami Unii Europejskiej oraz z państwa niebędących członkami Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA).

Materiały edukacyjne:

  1. Pięć kroków do bezpiecznej żywności
  2. Wytyczne Dobrej Praktyki Higienicznej przy produkcji żywności niezwierzęcego pochodzenia w warunkach domowych z wykorzystaniem surowców roślinnych z własnych upraw

  3. Bezpieczeństwo żywności na etapie produkcji pierwotnej
  4. Wymogi do prowadzenia HACCP, GHP, GMP:

Rejestracja i zatwierdzanie zakładów

Podstawa prawna: Art. 61,62,63, 64 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2015r.,  poz. 594 z późn. zm.). 

Obowiązkowi zatwierdzenia podlegają zakłady, które:

  1. produkują lub wprowadzają do obrotu żywność pochodzenia niezwierzęcego, 
  2. wprowadzają do obrotu produkty pochodzenia zwierzęcego, nieobjęte urzędową kontrolą organów Inspekcji Weterynaryjnej, 
  3. produkują lub wprowadzają do obrotu żywność zawierającą jednocześnie środki spożywcze pochodzenia niezwierzęcego i produkty pochodzenia zwierzęcego, o której mowa w art. 1 ust. 2 rozporządzenia (WE) Nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r., ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego ( Dz. Urz. UE L139 z 30.04.2004, str. 55), z zastrzeżeniem art. 73 ust. 6, 
  4. działają na rynku materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością, w tym zakładów prowadzonych przez podmioty zajmujące się recyklingiem - w trybie i na zasadach określonych w rozporządzeniu 852/2004 i rozporządzeniu nr 882/2004,

z wyjątkiem: (podlegają jedynie rejestracji ) 

  1. działalności w zakresie dostaw bezpośrednich, 
  2. urządzeń dystrybucyjnych do sprzedaży żywności,
  3. obiektów lub urządzeń ruchomych lub tymczasowych, uprzednio dopuszczonych do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie produkcji lub obrotu żywnością w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, 
  4. gospodarstw agroturystycznych, 
  5. podmiotów prowadzących działalność w zakresie produkcji win gronowych uzyskanych z winogron pochodzących z upraw własnych w ilości mniejszej niż 1.000 hl w ciągu roku kalendarzowego zgodnie z zasadami określonymi w przepisach o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina;
  6. aptek, punktów aptecznych i hurtowni farmaceutycznych określonych przepisami prawa farmaceutycznego;
  7. sklepów zielarskich;
  8. przedsiębiorców prowadzących sprzedaż detaliczną innych niż środki spożywcze produktów oraz wprowadzających do obrotu środki spożywcze opakowane, trwałe mikrobiologicznie;
  9. producentów gazów technicznych na potrzeby podmiotów działających na rynku spożywczym;
  10. zakładów prowadzących działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa w sprzedaży żywności "na odległość" (sprzedaży wysyłkowej), w tym sprzedaży przez Internet;
  11. zakładów działających na rynku materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością, w tym zakładów prowadzonych przez podmioty zajmujące się recyklingiem;
  12. podmiotów działających na rynku spożywczym prowadzących produkcję pierwotną.

Właściwym w sprawach rejestracji oraz zatwierdzania:

  1. obiektów lub urządzeń ruchomych jest państwowy powiatowy inspektor sanitarny lub państwowy graniczny inspektor sanitarny właściwy ze względu na siedzibę zakładu, 
  2. obiektów lub urządzeń tymczasowych jest państwowy powiatowy inspektor sanitarny lub państwowy graniczny inspektor sanitarny właściwy ze względu na miejsce prowadzenia działalności przez zakład - który produkuje lub wprowadza do obrotu żywność z tych obiektów lub urządzeń. 

Właściwym w sprawach rejestracji urządzeń dystrybucyjnych do sprzedaży żywności jest państwowy powiatowy inspektor sanitarny lub państwowy graniczny inspektor sanitarny właściwy ze względu na siedzibę zakładu, który produkuje lub wprowadza do obrotu żywność z tych urządzeń. 

Wniosek o wpis do rejestru zakładów albo o zatwierdzenie zakładu i o wpis do rejestru zakładów, składa się w terminie co najmniej 14 dni przed dniem rozpoczęcia planowanej działalności, w formie pisemnej.

W przypadku zmiany danych podmiot działający na rynku spożywczym lub na rynku materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością, składa wniosek o dokonanie zmian w rejestrze zakładów, w formie pisemnej w terminie 30  dni od dnia powstania zmiany.

Wniosek zawiera:

1. imię, nazwisko i numer PESEL, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę i adres wnioskodawcy, numer identyfikacyjny REGON, jeżeli taki numer posiada, oraz numer identyfikacji podatkowej (NIP); 

[1a) numer w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym albo w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, jeżeli wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą;] 

<1a) numer w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, o ile wnioskodawca taki numer posiada;> 

1b) numer identyfikacyjny w ewidencji gospodarstw rolnych, w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności – w odniesieniu do podmiotów działających na rynku spożywczym prowadzących działalność w zakresie dostaw bezpośrednich; 

2) określenie rodzaju i zakresu działalności, która ma być prowadzona w zakładzie, w tym rodzaju żywności, która ma być przedmiotem produkcji lub obrotu; 

3) określenie lokalizacji zakładu lub miejsca prowadzenia działalności gospodarczej. 

Do wniosku dołącza się:

w przypadku zgłoszenia urządzeń dystrybucyjnych – wykaz tych urządzeń zawierający typ urządzenia, nazwę producenta i rok jego produkcji oraz datę uruchomienia.

Wzór wniosku o rejestrację i zatwierdzenie zakładu określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 maja 2007r. w sprawie wzorów dokumentów dotyczących rejestracji i zatwierdzania zakładów produkujących lub wprowadzających do obrotu żywność podlegających urzędowej kontroli Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 106, poz.730).

Zatwierdzenie zakładu dokonywane jest na podstawie kontroli przeprowadzonej w zakładzie przez przedstawiciela państwowego powiatowego inspektora sanitarnego lub państwowego granicznego inspektora sanitarnego, w trakcie której sprawdzane jest spełnienie przez zakład wymagań higienicznych.

Ogólne wymagania higieniczne, jakie muszą być spełnione w produkcji i obrocie żywnością określają przepisy rozporządzenia (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych ( Dz. Urz. UE L 139 z 30.04.2004, str 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne , rozdz. 13, t. 34, str.319).

Państwowy powiatowy inspektor sanitarny lub państwowy graniczny inspektor sanitarny właściwy ze względu na siedzibę zakładu lub miejsce prowadzenia przez zakład działalności:

  1. prowadzi rejestr zakładów, podlegających urzędowej kontroli organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej, 
  2. wydaje decyzje w sprawie zatwierdzenia, warunkowego zatwierdzenia, przedłużenia warunkowego zatwierdzenia, zawieszenia lub cofania zatwierdzenia zakładów oraz odmowy wpisu do rejestru zakładów, jeżeli zachodzą przesłanki określone w art. 31 ust.2 rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt, 
  3. wydaje decyzje o wykreśleniu z rejestru zakładów, 
  4. wydaje zaświadczenie o wpisie do rejestru zakładów.  

Nowe przepisy dla przedsiębiorców sektora spożywczego:

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Nakle nad Notecią informuje, że z dniem 13.12.2014 r. dla przedsiębiorców sektora spożywczego obligatoryjnym stało się przestrzeganie zapisów  rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1169/2011 z dnia 25.10.2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1924/2006 i 1925/2006 oraz uchylenie dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektywy Komisji  2002/67/WE i 2008/5/WE   oraz  rozporządzenia  Komisji nr 608/2004  (Dz. U. UE z 2011 r.  nr 304).  Dnia 09.01.2015 r. wszedł w życie krajowy akt prawny, który m.in. precyzuje jakie informacje muszą być udostępnione konsumentowi finalnemu w miejscu sprzedaży środków spożywczych bez opakowania lub pakowanych w pomieszczeniu sprzedaży na życzenie, lub pakowanych  do  bezzwłocznej sprzedaży, którym  jest  rozporządzenie  Ministra  Rolnictwa  i Rozwoju Wsi z dnia 23.12.2014 r. w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych (Dz. U. z 2015 r. poz. 29).

Wybrane przepisy prawne:

  1. Ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 594 z późn. zm.)
  2. Rozporządzenie (WE) Nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29.04.2004r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz. U. UE L. 139 z 30.04.2004 r.)
  3. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady  (UE) NR 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz.U.UE.L.2011.304.18 z dnia 2011.11.22 z późn. zm.)
  4. Rozporządzenie komisji (we) nr 2073/2005 z dnia 15 listopada 2005 r. w sprawie kryteriów mikrobiologicznych dotyczących środków spożywczych (Dz.U.UE.L.2005.338.1 z dnia 2005.12.22 z późn. zm.)
  5. Rozporządzenie (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. L 31 z 1.2.2002, str. 1—24; Polskie wydanie specjalne: Rozdział 15 Tom 06 P. 463 – 486 ze zm.). 
  6. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 26 sierpnia 2015 r. w sprawie grup środków spożywczych przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży w jednostkach systemu oświaty oraz wymagań, jakie muszą spełnić środki spożywcze stosowane w ramach żywienia zbiorowego dzieci i młodzieży w tych jednostkach (Dz. U z 2015r. poz. 1256) 

Przydatne linki